Sự kết tụ bất thường của một vài viên sỏi tại thận hoặc đường tiểu gây cản trở việc bài tiết nước tiểu được gọi là sỏi thận. Sỏi thận được hình thành qua thời gian dài. Hầu hết người bệnh chỉ phát hiện thấy qua những cơn đau quặn dữ dội ở vùng bụng dưới hoặc qua chụp X-quang, siêu âm. Nếu không phát hiện sớm để điều trị kịp thời, sẽ làm tăng khả năng hình thành các biến chứng dưới đây. Vì vậy khi có triệu chứng sỏi thận người bệnh cần đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời.
Bế tắc hệ niệu
Những hòn sỏi hình thành trong lòng đường tiểu như đài thận, bồn thận, bọng đái đều có khả năng rơi vào niệu quản hoặc niệu đạo, gây bế tắc. Khi đó, hệ niệu đạo sẽ phản ứng bằng cách co bóp mạnh, nhằm cố gắng tống hòn sỏi ra khỏi chỗ tắc nghẽn.
Hiện tượng bế tắc này dẫn đến các cơn đau bão thận; thận ứ nước hoặc niệu quản ứ nước; bí tiểu. Nếu hòn sỏi được lấy ra kịp thời thì hiện tượng thận ứ nước hoặc niệu quản ứ nước có thể mất đi. Còn sau thời gian ứ nước kéo dài, thận có thể không còn khả năng hồi phục nữa, dù đã khỏi bệnh rồi nhưng khi siêu âm thận vẫn còn ứ nước độ I hoặc II.
Nhiễm trùng
Hòn sỏi nằm lâu ngày trong hệ niệu là nơi vi trùng tụ tập và phát triển, sẽ gây nhiễm trùng. Trường hợp nhiễm trùng nhẹ, các triệu chứng gồm tiểu gắt, đau lưng, thử nước tiểu thấy có bạch cầu một "+" hoặc hai "+". Trường hợp nặng hơn, bệnh nhân có thể tiểu ra mủ, sốt cao. Nếu kết hợp với bế tắc đường tiểu thì có thể khiến thận ứ mủ hoặc thận hoá mủ.
Bệnh nhân sỏi thận không được phát hiện sớm, để đến giai đoạn nhiễm trùng sẽ gặp khá nhiều khó khăn trong điều trị. Các bác sĩ thường chỉ dám đặt một ống vào thận để dẫn lưu mủ ra ngoài rồi chờ cho tình trạng nhiễm trùng giảm đi, bệnh nhân khá hơn mới dám điều trị triệt để.
Suy thận cấp
Nếu hai quả thận đều bị bế tắc cùng lúc, bệnh nhân dễ rơi vào tình trạng không có một giọt nước tiểu nào cả, nếu kéo dài trong vài ngày có thể dẫn đến tử vong.
Quá trình nhiễm trùng, ứ nước lâu ngày có thể hủy hoại dần dần chủ mô thận. Vắng khoảng 50% số đơn vị thận, người bệnh vẫn có thể sống một cách bình thường. Nhưng nếu vắng đến 75%, tình trạng suy thận sẽ xuất hiện. Lúc đó, bệnh nhận phải cần đến các biện pháp tốn kém để duy trì sinh mạng như chạy thận nhân tạo hay ghép thận.
Hiện ghép thận chưa có điều kiện để phát triển nhân rộng tại Việt Nam. Thận nhân tạo thì chỉ có một vài trung tâm thực hiện với chi phí chạy thận tốn kém.
Vỡ thận
Vỡ thận xảy ra khi thận bị ứ nước to, vách thận mỏng. Tuy nhiên đây là trường hợp rất hiếm gặp. Các biến chứng sỏi thận rất nguy hiểm, tốt nhất bệnh nhân nên thăm khám, phát hiện sớm để điều trị kịp thời.
Bế tắc hệ niệu
Những hòn sỏi hình thành trong lòng đường tiểu như đài thận, bồn thận, bọng đái đều có khả năng rơi vào niệu quản hoặc niệu đạo, gây bế tắc. Khi đó, hệ niệu đạo sẽ phản ứng bằng cách co bóp mạnh, nhằm cố gắng tống hòn sỏi ra khỏi chỗ tắc nghẽn.
Hiện tượng bế tắc này dẫn đến các cơn đau bão thận; thận ứ nước hoặc niệu quản ứ nước; bí tiểu. Nếu hòn sỏi được lấy ra kịp thời thì hiện tượng thận ứ nước hoặc niệu quản ứ nước có thể mất đi. Còn sau thời gian ứ nước kéo dài, thận có thể không còn khả năng hồi phục nữa, dù đã khỏi bệnh rồi nhưng khi siêu âm thận vẫn còn ứ nước độ I hoặc II.
Nhiễm trùng
Hòn sỏi nằm lâu ngày trong hệ niệu là nơi vi trùng tụ tập và phát triển, sẽ gây nhiễm trùng. Trường hợp nhiễm trùng nhẹ, các triệu chứng gồm tiểu gắt, đau lưng, thử nước tiểu thấy có bạch cầu một "+" hoặc hai "+". Trường hợp nặng hơn, bệnh nhân có thể tiểu ra mủ, sốt cao. Nếu kết hợp với bế tắc đường tiểu thì có thể khiến thận ứ mủ hoặc thận hoá mủ.
Bệnh nhân sỏi thận không được phát hiện sớm, để đến giai đoạn nhiễm trùng sẽ gặp khá nhiều khó khăn trong điều trị. Các bác sĩ thường chỉ dám đặt một ống vào thận để dẫn lưu mủ ra ngoài rồi chờ cho tình trạng nhiễm trùng giảm đi, bệnh nhân khá hơn mới dám điều trị triệt để.
Suy thận cấp
Nếu hai quả thận đều bị bế tắc cùng lúc, bệnh nhân dễ rơi vào tình trạng không có một giọt nước tiểu nào cả, nếu kéo dài trong vài ngày có thể dẫn đến tử vong.
Quá trình nhiễm trùng, ứ nước lâu ngày có thể hủy hoại dần dần chủ mô thận. Vắng khoảng 50% số đơn vị thận, người bệnh vẫn có thể sống một cách bình thường. Nhưng nếu vắng đến 75%, tình trạng suy thận sẽ xuất hiện. Lúc đó, bệnh nhận phải cần đến các biện pháp tốn kém để duy trì sinh mạng như chạy thận nhân tạo hay ghép thận.
Hiện ghép thận chưa có điều kiện để phát triển nhân rộng tại Việt Nam. Thận nhân tạo thì chỉ có một vài trung tâm thực hiện với chi phí chạy thận tốn kém.
Vỡ thận
Vỡ thận xảy ra khi thận bị ứ nước to, vách thận mỏng. Tuy nhiên đây là trường hợp rất hiếm gặp. Các biến chứng sỏi thận rất nguy hiểm, tốt nhất bệnh nhân nên thăm khám, phát hiện sớm để điều trị kịp thời.
Nhận xét
Đăng nhận xét